This is featured post 1 title

You can easy customize the featured slides from the theme options page, on your Wordpress dashboard. You can also disable featured posts slideshow if you don't wish to display them. Dont edit it manually, by replacing images, but you set feature image when you create new posts.

This is featured post 2 title

You can easy customize the featured slides from the theme options page, on your Wordpress dashboard. You can also disable featured posts slideshow if you don't wish to display them. Dont edit it manually, by replacing images, but you set feature image when you create new posts.

This is featured post 3 title

You can easy customize the featured slides from the theme options page, on your Wordpress dashboard. You can also disable featured posts slideshow if you don't wish to display them. Dont edit it manually, by replacing images, but you set feature image when you create new posts.

This is featured post 4 title

You can easy customize the featured slides from the theme options page, on your Wordpress dashboard. You can also disable featured posts slideshow if you don't wish to display them. Dont edit it manually, by replacing images, but you set feature image when you create new posts.

This is featured post 5 title

You can easy customize the featured slides from the theme options page, on your Wordpress dashboard. You can also disable featured posts slideshow if you don't wish to display them. Dont edit it manually, by replacing images, but you set feature image when you create new posts.

 

Towar

Towar, produkt pracy ludzkiej przeznaczony na sprzedaż; z definicji tej wynika, że produkty pracy ludzkiej nie zawsze przyjmują formę t.; stają się nimi na pewnym etapie rozwoju społeczeństwa. Aby produkty pracy ludzkiej stały się t., musi istnieć społeczny podział pracy między producentami, a także muszą występować różne jednostki produkcyjne, dysponujące środkami produkcji i wytworzonymi przez siebie produktami; jedynie w tych warunkach więzi między producentami będą dokonywać się za pomocą wymiany t. przez nich wyprodukowanych. T. stanowi więc społeczną formę, jaką przyjmują wytwory pracy w omawianych warunkach. T. można rozpatrywać z punktu widzenia jego wartości użytkowej oraz wartości wymiennej. W warunkach produkcji towarowej (gospodarka towarowa), opartej na prywatnej własności środków produkcji, więź ekonomiczna między producentami, wynikająca ze społecznego podziału pracy, przejawia się w postaci wymiany produktów pracy poszczególnych producentów, tj. wymiany t., przyjmując tym samym postać stosunków między rzeczami (fetyszyzm towarowy).

Testy

Testy, najczęściej definiuje się jako specjalnie opracowane zbiory zadań lub pytań, które umożliwiają pomiar właściwości psychicznych człowieka, jak: inteligencja, wiadomości, uzdolnienia, pamięć, uwaga, cechy osobowości, motywy, postawy, zainteresowania itd. Poprawnie skonstruowany t. psychologiczny powinien m. In. cechować się: t. obiektywnością, dążeniem do tego, aby wynik osiągnięty przez badanego mógł być wyrażony ilościowo i nie był śnieżny od subiektywnej oceny badającego; 2. czułością, tj. aby t. wykrywał drobne różnice w mierzonej właściwości, a tym samym pozwalał na dokładne różnicowanie ludzi ze względu na stopień (intensywność) posiadania tej właściwości; 3.rzetelnością, tj. aby błąd pomiaru był niewielki, a tym samym wynik osiągnięty przez badanego odzwierciedlał prawdziwą wartość badanej u niego właściwości; 4. trafnością, tj. aby wyniki osiągnięte przez badanego dodatnio korelowały z jego postępami w nauce, opinią u przełożonych, wydajnością pracy itp. Ponadto innymi ważnymi własnościami t. są: możliwość porównania wyników badanego z wynikami innych osób (znormalizowanie), zachowanie jednakowych warunków badań dzięki szczegółowym instrukcjom dla badającego i badanego (wystandaryzowanie). Klasyfikacja t. dokonywana jest na podstawie wybranych kryteriów, np. ze względu na sposób zadawania pytań możemy podzielić t. na grupowe i indywidualne, ze względu na rodzaj operacji (czynności), które wykonuje badany, dzielimy je na papierowe i czynnościowe (układanie klocków, obrazków, badania za pomocą aparatów, przyrządów). Inne kryterium — czas rozwiązywania t. — pozwala podzielić je na t. szybkości (badany w ściśle określonym czasie ma odpowiedzieć na tyle pytań, na ile potrafi i zdąży) oraz t. wydolności, w których czas rozwiązywania nie jest określony, a wynik zależy od trudności pytań. Zasadnicze jednak kryterium podziału polega na uwzględnianiu indywidualnych właściwości człowieka mierzonych przez t. Zgodnie z tym w psychologii dzieli się je na trzy zasadnicze rodzaje, w których istnieją bardziej szczegółowe grupy, a mianowicie na t.: inteligencji ogólnej, zdolności specjalnych oraz osobowości. Metoda pomiaru psychologicznego jest obecnie bardzo rozpowszechniona. Wyniki badań testowych wykorzystywano są m. In. do podejmowania decyzji o przyjęciu do szkoły, na studia, do pracy, w klinikach stanowią podstawę do formułowania diagnoz itp. Szczególnie ważną rolę odgrywają w polityce zatrudnienia, rozmieszczania i szkolenia pracowników, pozwalają bowiem na uniknięcie lub zmniejszenie strat społecznych 1 ekonomicznych. Ogólna ocena wartości metody t. w praktyce personalnej Jest niezwykle złożona. Oprócz bezsprzecznych zalet, polegających m.in. na stosunkowo szybkiej ocenie możliwości kandydata do pracy w spełnieniu wymagań stanowisku roboczego, ma ona także pewno niedoskonałości. Uwypuklają się one zwłaszcza, gdy czynności wstępne związane z adaptacją t. są niestarannie wykonywane lub gdy do prowadzenia badań przystępują ludzie nie mający odpowiedniego przygotowania psychologicznego. Badania testowe najlepiej spełniają swoją funkcję, jeśli są dostosowano do charakteru danego przedsiębiorstwa. Należy podkreślić, że wyniki t. nic są środkiem długotrwałej prognozy powodzenia danego kandydata w pracy. Przyjmuje się zwykle, że prognoza ta dotyczyć może najwyżej 5-letniego okresu pracy.

Techniczne uzbrojenie pracy

Techniczne uzbrojenie pracy, relacja ekonomiczna przedstawiająca wartość brutto produkcyjnego majątku trwałego przypadającą na jedno miejsce pracy. Przybliżoną miarą tej relacji, stosowaną również w analizie ekonomicznej i planowaniu, Jest stosunek wartości majątku trwałego produkcyjnego do liczby zatrudnionych bezpośrednio w produkcji. T.u.p. jest jednym z głównych czynników (zwłaszcza w przemyśle i budownictwie), od których zależy poziom i dynamika wydajności pracy. W relacji t.u.p. wyodrębnia się również t.u.p. w maszyny i urządzenia techniczne. O poziomie wydajności pracy decyduje bowiem przede wszystkim uzbrojenie techniczne w maszyny i urządzenia, podczas gdy budynki i budowle pełnią w procesie produkcji przeważnie rolę zabezpieczania przed zewnętrznymi wpływami otoczenia. Wzrost udziału maszyn i urządzeń w t.u.p. powoduje z reguły wzrost wydajności pracy. Zależnie od tempa wzrostu t.u.p. i tempa wzrostu wydajności pracy następują zmiany w kształtowaniu się kapitałochłonności produkcji. Gdy tempo teorie wzrostu t.u.p. jest szybsze od tempa wzrostu wydajności pracy – kapitałochłonność wzrasta, gdy jest wolniejsze – maleje. Przy równym tempie – kapitałochłonność pozostaje bez zmian.

Taryfowy system płac

Taryfowy system płac, narzędzie różnicowania płac podstawowych w skali gospodarki narodowej. Składa się z: l. stawki podstawowej, 2. tabel płac, 3. taryfikatorów kwalifikacyjnych. Stawka podstawowa jest wynagrodzeniem za przepracowaną jednostkę czasu (godzina, dzień, miesiąc) przysługującym robotnikom o najniższych kwalifikacjach, pracujących w normalnych warunkach pracy. Służy do obliczenia poziomu płac dla wszystkich kategorii pracowników o wyższych kwalifikacjach, większej uciążliwości pracy i odpowiedzialności. Wynika z tzw. minimum płac ustalonego przez państwo jednolicie dla całego kraju. Tabela płac lub siatka płac, jest swoistym „cennikiem pracy”. Określa różnice w poziomie płac w zależności od poziomu kwalifikacji, uciążliwości pracy i odpowiedzialności. Charakteryzuje się zmienną liczbą stawek, zmiennymi współczynnikami kwalifikacyjnymi oraz znaczną rozpiętością między płacą najwyższą i najniższą dla każdej gałęzi produkcji. Zmienne te wynikają z obiektywnych warunków pracy w różnych dziedzinach produkcji. Im większe występują różnice w poziomie kwalifikacji, uciążliwości i odpowiedzialności za wykonaną pracę, tym większe jest zróżnicowanie stawek płac. W praktyce liczba stawek oraz współczynniki kwalifikacyjne są wielkościami historycznymi, poddawanymi jedynie korek- turom wraz ze zmianami w technice i organizacji produkcji. Taryfikatory kwalifikacyjne zawierają zestaw zawodów i stanowisk pracy z podaniem kategorii płac oraz charakterystyki kwalifikacyjno-produkcyjnej, która zawiera: 1. nazwę zawodu lub specjalności oraz krótki opis pracy robotnika; 2. zakres wiadomości, które pracownik powinien posiadać, aby wykonywał pracę prawidłowo; 3. zakres umiejętności praktycznych wymaganych na danym stanowisku; 4. zakres odpowiedzialności za wykonaną pracę na danym stanowisku; 5. przykłady typowych robót. Taryfikatory mogą więc zapewnić ścisły związek między pracą a płacą pracownika, są istotnym instrumentem kwalifikowania pracy. Dlatego też w miarę upływu czasu metody taryfikacji ulegają zmianom.

Taktyka zarządzania

Taktyka zarządzania, jeśli długofalowy program rozwoju organizacji, polegający na kolejnym realizowaniu celów etapowych, uznamy za strategię zarządzania, możemy mówić wówczas o t.z. jako o wyborze konkretnych sposobów realizacji kolejnych celów etapowych. Chodzi tu więc o dostosowanie środków, którymi się dysponuje, do zadań realizowanych w konkretnych warunkach, o koordynację działań zmierzających do osiągania kolejnych celów etapowych i wreszcie o dobór bodźców, za pomocą których pobudza się pracowników do działania. Strategia zarządzania realizowana przez daną organizację ustalana jest na szczeblu centralnym (naczelnego kierownictwa) za pomocą odpowiednich komórek sztabowych (sztab). Strategia wytycza zatem cele, które mogą być na niższych szczeblach realizowane dzięki różnego rodzaju posunięciom taktycznym. Wybór t.z. należy bowiem od kierowników niższego szczebla, którzy chcąc doprowadzić do osiągnięcia postawionych przed nimi celów muszą dostosowywać się do zmiennych z natury i trudnych do przewidzenia na najwyższym szczeblu warunków działania. Próby centralnego ustalania t.z. w dużych organizacjach są więc z góry skazane na niepowodzenie. Możliwe jest jedynie limitowanie środków oddanych do dyspozycji kierowników’ średniego i niższego szczebla; decyzje dotyczące sposobu użycia tych środków określają m. in. wybór taktyki. Cenną pomocą przy dokonywaniu takiego wyboru mogą okazać się rady i ekspertyzy komórek sztabowych usytuowanych na średnich i niższych szczeblach organizacji. Niekiedy w trakcie wyboru taktyki może okazać się, że realizacja celów strategicznych Jest niemożliwa przy danych środkach i w danym układzie warunków lub że działanie takie może spowodować nie przewidziane w założeniach strategicznych następstwa, szkodliwe dla organizacji. Konieczne jest wówczas skorygowanie obranej strategii zarządzania. Wymaga to funkcjonowania w pełni sprawnych zwrotnych sprzężeń informacyjnych między ośrodkami ustalającymi strategię i t.z.

Tantiema

Tantiema, jedna z form dodatkowego wynagrodzenia wypłacanego członkom rad nadzorczych i zarządów spółek akcyjnych, a czasem także wyższym funkcjonariuszom kapitalistycznych przedsiębiorstw przemysłowych, bankowych, ubezpieczeniowych, handlowych z czystych zysków tych przedsiębiorstw. Na wypłatę t. przeznacza się pewien procent czystego zysku; jeśli wypłata taka przewidziana jest w umowie, wówczas nosi ona nazwę t. gwarantowanej.

Środowisko zawodowe

Środowisko zawodowe, w literaturze nauk społecznych oznacza: 1. równoznaczność terminu „kategoria zawodowa”, tj. ogół ludzi zatrudnionych w jednym zawodzie (obojętnie jak zdefiniowanym), ich grup i instytucji; w tym sensie mówi się np. o ś.z. inżynierów; 2. równo- znaczność terminu „środowisko pracy”, tj. ogół warunków materialnych i społecznych, w których wykonywana jest dana praca zawodowa, a zatem to wszystko, co otacza pracownika w toku wykonywania pracy; 3. połączenie elementów obu definicji, tj. ogół przedmiotów, ludzi, stosunków i procesów, w których przebiega przygotowanie do zawodu i wykonywanie czynności zawodowych. Na ś.z. składają się więc elementy materialno-techniczne (czasami także czynniki naturalne, występujące np. w zawodzie górnika, marynarza, leśnika), ludzie współpracujący i grupy powstające w procesie pracy, elementy kulturowe, czyli wyobrażenia, tradycje, wiedza zawodowa, przywileje, obowiązki itp. Badania ś.z. mają duże znaczenie w rozwiązywaniu zagadnień organizacji pracy, higieny i bezpieczeństwa, kierowania pracą, podnoszenia wydajności pracy itp., ś.z. bowiem, w jego socjologicznych i kulturowych składnikach, wywiera bardzo silny wpływ na zachowanie się pracownika w toku wykonywania pracy. Badania teoretyczne, zwłaszcza socjologiczne, zmierzają do ustalenia ogólnych zależności między strukturą i organizacją ś.z. (we wszystkich wymienionych znaczeniach) a zachowaniem się pracowników w procesie pracy.

Środki trwałe

Środki trwałe, środki pracy i występujące w sferze nieprodukcyjnej przedmioty długotrwałego użytku. Cechy charakterystyczne ś.t.: 1. użytkowanie przez dłuższy okres, w czasie którego zachowują w zasadzie swoją materialną postać; 2. stopniowe zużywanie się, zależnie od cech fizycznych, intensywności eksploatacji (zużycie fizyczne) oraz od szybkości postępu techniczno-ekonomicznego (zużycie ekonomiczne); 3. jednorazowe odtwarzanie po pełnym zużyciu; 4. postępujące w miarę zużycia przenoszenie wartości na wytwarzane przy ich stosowaniu produkty (nie dotyczy przedmiotów długotrwałego użytku). Odtwarzanie i powiększanie stanu ś.t. następuje przez inwestycje. W celu uproszczenia procesów inwestycyjnych do ś.t. zalicza się tylko takie składniki majątkowe, które spełniają określone kryteria wartości (obecnie cena zakupu lub koszty wytworzenia ponad 10 tys. zł) i okresu użytkowania (obecnie ponad rok). Składniki majątkowe nie spełniające tych kryteriów wchodzą w skład -> środków obrotowych. Ze ś.t. wyłącza się także niektóre przedmioty i urządzenia, np. odzież specjalną, oprzyrządowanie maszyn, tymczasowe budynki i obiekty w budownictwie, przedmioty służące reklamie. Jednostką ś.t., stanowiącą przedmiot ich klasyfikowania, ewidencji i amortyzacji, jest obiekt inwentarzowy, tj. wyodrębniona pod względem rzeczowym całość spełniająca określone funkcje (np. pojedynczy budynek, budowla, maszyna, samochód). W jednostkach uspołecznionych ś.t. dzieli się na; produkcyjne (obsługujące sferę produkcji materialnej) i nieprodukcyjne (obsługujące ludność i sferę produkcji niematerialnej). W układzie rodzajowym rozróżnia się następujące, podstawowe zbiory ś.t.: budynki, budowle, kotły i maszyny energetyczne, maszyny, urządzenia i aparaty ogólnego zastosowania, maszyny, urządzenia i aparaty specjalne, branżowe, urządzenia techniczne, środki transportowe, narzędzia, przyrządy, ruchomości i wyposażenie, inwentarz żywy. Z punktu widzenia użytkowania rozróżnia się ś.t.: czynne, nieczynne trwale .lub czasowo i znajdujące się w likwidacji. Wielkość ś.t. może być ujmowana w jednostkach naturalnych, obrazujących wielkość, ilość lub moc określonego rodzaju obiektu, lub w jednostkach wartości. Ta ostatnia może przedstawiać wartość początkową (brutto, inwentarzową), odzwierciedlającą^ poziom cen, nabycia lub wytworzenia w okresie wykonywania inwestycji lub ich przeszacowania, odtworzenia, uwzględniającą poziom cen w momencie ustalania wartości majątku; bieżącą (netto), obrazującą wartość początkową pomniejszoną o wartość zużycia. Efektywność gospodarowania ś.t. określa się głównie za pomocą wskaźnika Ich produktywności (stosunek wartości produkcji czystej do wartości początkowej ś.t.), zyskowności (wielkość zysku na jednostkę wartości ś.t.) i zmianowości pracy.

Środki pracy

Środki pracy, środki materialne, za pomocą których człowiek oddziałuje na przedmioty pracy w celu przystosowania Ich do swoich potrzeb. Podstawowym ś.p. są narzędzia pracy, a oprócz nich urządzenia potrzebne przy używaniu tych narzędzi: budynki fabryczne, magazyny, drogi, kanały, linie kolejowe, środki łączności, rurociągi itd. S.p. jest także ziemia (będąca również przedmiotem pracy). Jak mówi Marks, ś.p. są to wszystkie rzeczy lub zespoły rzeczy, „…które robotnik umieszcza między sobą a przedmiotem pracy i które służą mu jako przewodniki jego oddziaływania na ten przedmiot”. Istotną cechą ś.p. — w odróżnieniu od przedmiotów pracy — jest to, że uczestniczą w wielu cyklach produkcyjnych, zachowując pierwotną postać materialną aż do momentu całkowitego zużycia się. Zużywając się tracą one stopniowo swoją wartość przenosząc ją na wytwarzany j produkt. Czynne w procesie produkcji f ś.p. występują w charakterze produkcyjnych -* środków trwałych.

Środki konsumpcji

Środki konsumpcji, dobra ekonomiczne służące do bezpośredniego (jednorazowego lub długotrwałego) zaspokajania potrzeb społeczeństwa. Dobrami jednorazowego użytku są np. żywność, napoje, długotrwałego natomiast — biżuteria, meble itp. Na specjalną uwagę zasługują takie dobra długotrwałej konsumpcji, jak domy mieszkalne, które charakteryzują się nie tylko stosunkowo długim okresem użytkowania, ale ponadto w toku użytkowania stopniowo zużywają się nie zmieniając swojej postaci rzeczowej (środki trwałe). S.k. różnią się od środków produkcji sposobem użytkowania: ś.k. zaspokajają potrzeby ludzkie w sposób bezpośredni, środki produkcji natomiast zaspokajają te potrzeby w sposób pośredni. Tylko nieliczne dobra ekonomiczne mają jednoznaczny charakter bądź środków produkcji (np. pług), bądź ś.k. (np. herbata). Większość — zależnie od konkretnego zastosowania — może być zarówno ś.k. (np. cukier zużyty do herbaty, maszyna do szycia przeznaczona na potrzeby domowe), jak i środkami produkcji (np. cukier zużyty do produkcji wyrobów cukierniczych, maszyna do szycia używana do celów zarobkowych). Statystycznie uchwytnym, choć niedokładnym, kryterium podziału dóbr ekonomicznych na środki produkcji i ś.k. jest osoba nabywcy. Rozróżnia się też podział dóbr konsumpcyjnych na dobra zaspokajające potrzeby podstawowe i dobra zaspokajające potrzeby wyższego rzędu. Pierwsze z nich nabywane są przy niższych dochodach; konsumpcja ich na ogół spada wraz ze wzrostem dochodów. Dobra zaspokajające potrzeby wyższego rzędu nabywane są przy wyższych dochodach; konsumpcja ich na ogół wzrasta wraz ze zwiększeniem się dochodów. Analogicznie do wzrostu dochodów oddziaływa spadek cen. Poszczególne ś.k. mogą się albo uzupełniać (dobra komplementarne), albo w pewnym stopniu zastępować (dobra substytucyjne).