Praca społeczna

Praca społeczna, praca ludzi nawzajem związanych ze sobą w procesie społecznej produkcji dóbr materialnych i usług, w procesie produkcji, w wyniku społecznego podziału pracy, istnieją wielostronne związki i zależności między wytwórcami. Praca ludzka zawsze odbywa się w społeczeństwie, producenci wytwarzają towary dla społeczeństwa. „Od czasu gdy ludzie pracują w jakikolwiek bądź sposób jedni dla drugich, praca ich — pisze Marks — przybiera też formę społeczną”. W warunkach prywatnej własności środków produkcji społeczny charakter pracy nie ujawnia się w samym procesie produkcji, lecz dopiero na rynku, w sferze wymiany, w konieczności tej wymiany. W procesie produkcji praca poszczególnych wytwórców ma charakter prywatny (praca prywatna). Społeczny charakter pracy przejawia się tu zatem za pośrednictwem wymiany towarowej. System p.s. rozgałęzia się coraz bardziej wraz z rozwojem sił wytwórczych i społecznego podziału pracy; znajduje to wyraz we wzroście liczby gałęzi produkcji i pogłębianiu się specjalizacji. W wytwarzaniu każdego towaru uczestniczy coraz więcej pracowników wielu gałęzi. W społeczeństwach opartych na prywatnej własności środków produkcji pogłębiający się społeczny podział pracy jest sprzeczny z prywatnym charakterem pracy. Sprzeczność między p.s. a pracą prywatną, będąca podstawową sprzecznością prostej gospodarki towarowej, przekształca się w ustroju kapitalistycznym w sprzeczność między społecznym charakterem wytwarzania a prywatnokapitalistyczną formą przywłaszczania. W społeczeństwie socjalistycznym społeczny charakter pracy ujawnia się już w procesie produkcji. W związku z tym uważa się na ogół, że praca ma tutaj charakter bezpośrednio społeczny. Socjalistyczna własność środków produkcji zespala wytwórców w jednolity, planowo zbudowany organizm. Praca wytwórców socjalistycznych nie jest ich sprawą prywatną, ale sprawą całego społeczeństwa któremu służy.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *