Prawo podziału według pracy

Prawo podziału według pracy, prawo działające w socjalizmie, określające związek między pracą świadczoną przez pracownika na rzecz społeczeństwa socjalistycznego a udziałem pracownika z tego tytułu w indywidualnym funduszu spożycia; prawo to stanowi główny regulator relacji wynagrodzeń za pracę, proporcji zarobków indywidualnych, nie wpływa natomiast bezpośrednio na wysokość globalnego funduszu płac i dochodów indywidualnych ani na poziom zarobków przeciętnych. Zgodnie z wymogami p.p.w.p. pracownik otrzymuje z globalnego funduszu konsumpcji indywidualnej część proporcjonalną do ilości i jakości wykonywanej przez siebie pracy. Każdej pracy konkretnej, a więc każdej Jakości pracy odpowiada określony wskaźnik, sprowadzający ją do wspólnego mianownika z innymi pracami i stanowiący podstawę ustalania pieniężnego lub naturalnego ekwiwalentu za tę pracę. Wyznaczenie tych wskaźników i ekwiwalentów jednostkowych opiera się na bezpośrednim, przybliżonym rachunku pracy: na porównaniu jej charakteru, stopnia złożoności mierzonego niezbędnymi kwalifikacjami, stopnia intensywności pracy i jej uciążliwości. Porównanie różnych ilości wykonanej pracy konkretnej odbywa się bądź bezpośrednio przez rachunek czasu pracy, bądź pośrednio przez rachunek rezultatów pracy, np.: wielkości produkcji, stopnia wykonania norm. P.p.w.p. działa w odniesieniu do wszystkich dziedzin i rodzajów pracy wykonywanych w społeczeństwie socjalistycznym: dotyczy ono wynagrodzeń za pracę produkcyjną i nieprodukcyjną, za pracę w przedsiębiorstwach, urzędach i instytucjach, za pracę w sektorze państwowym, komunalnym czy spółdzielczym. W dziedzinach opartych na państwowej własności środków wytwarzania p.p.w.p. stanowi główny czynnik zróżnicowania płac jednostkowych i zarobków (płaca robocza) w przekroju personalnym, kwalifikacyjnym, zawodowym czy branżowym. Jako dodatkowe podstawy zróżnicowania płac występują oprócz p.p.w.p.: sytuacja na poszczególnych odcinkach zatrudnienia (niedobór lub nadmiar wolnych rąk do pracy), różnice w efektywności pracy kolektywnej mierzone wynikami działalności przedsiębiorstw lub wydziałów oraz państwowa polityka socjalna. W przedsiębiorstwach stanowiących własność grupową p.p.w.p. działa głównie wewnątrz danego kolektywu; zróżnicowanie dochodów indywidualnych między przedsiębiorstwami spółdzielczymi zależy przede wszystkim od ogólnych wyników działalności przedsiębiorstwa (dniówka obrachunkowa). Podział wg pracy stanowi w społeczeństwie socjalistycznym główny bodziec indywidualnego, materialnego zainteresowania pracą; uzależnienie wysokości indywidualnego zarobku od ilości i jakości pracy sprzyja podejmowaniu trudnych i skomplikowanych funkcji, podnoszeniu intensywności pracy i rozwijaniu kwalifikacji pracowniczych. Polityka podziału oparta na zasadzie p.p.w.p., powiązana z polityką cen i polityką socjalną, umożliwia jednoczesną kontrolę pracy i spożycia, niezbędną w planowej gospodarce socjalistycznej (a więc na niższym etapie rozwoju społeczeństwa komunistycznego, w warunkach niepełnego zaspokajania potrzeb konsumpcyjnych). Oprócz podziału wg pracy stosuje się podział wg potrzeb, zwłaszcza przy gospodarowaniu funduszem spożycia zbiorowego.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *